شناخت انواع بیماری قلبی میتواند به تشخیص زودهنگام، پیشگیری از عوارض خطرناک و درمان بهموقع کمک کند. بیماریهای قلبی تنها به سکته قلبی محدود نمیشوند و طیف وسیعی از اختلالات مانند بیماری عروق کرونر، نارسایی قلب، آریتمی، بیماری دریچههای قلب و بیماریهای مادرزادی را شامل میشوند. شناخت علائم هر یک از این بیماریها و مراجعه به متخصص قلب در زمان مناسب، نقش مهمی در حفظ سلامت قلب شما دارد.
در این مقاله با رایجترین انواع بیماریهای قلبی، علائم، عوامل خطر، روشهای تشخیص و درمان آنها آشنا خواهید شد.
انواع بیماری قلبی
انواع بیماریهای قلبی زیاد هستند که شناخت آنها بسی کاربردی بوده و میتواند از بروز خطرات بسیار جدی، جلوگیری کند. بیماریهایی از قبیل:
- بیماری نارسایی قلبی
- بیماری عروق کرونر
- آریتمی قلبی
- سکته قلبی
- کاردیومیوپاتی
هر کدام از انواع بیماری قلبی با برخی از علائم، خودنمایی میکنند. بنابراین شناخت علائم آنها، کمک بسیار بالایی برای نجات جان افراد، به شمار میرود.
بیماری عروق کرونر از انواع بیماری قلبی
یکی از انواع بیماری قلبی، بیماری عروق کرونر است. بدن انسان سرشار از رگها و عروق مختلف است. هر کدام از این عروق، وظایف مختلفی را در بر دارند. عروق کرونر از جمله مهمترین عروق در بدن هستند که وظیفهی انتقال خون به ماهیچههای قلب را در بر دارند. لذا با بروز هرگونه مشکل در این عروق، شاهد عدم خون رسانی به قلب خواهیم بود. زمانی که قلب، اکسیژن، مواد مغذی و … را به میزان کافی دریافت نکند، دچار مشکلات جدی میشود.
- دلیل بروز: (از جمله مهمترین دلایل برای بروز این بیماری، میتوان به: تجمع پلاک در دیواره عروق، رسوب چربی و یا التهاب عروق اشاره نمود. از این بیماری با عنوان تصلب شرایین نیز یاد میشود.)
علائم بیماری
از مهمترین علائم این بیماری میتوان به:
- احساس درد، فشار، سنگینی و تنگی در پشت استخوان قفسه سینه و یا در قفسه سینه
- تنگی نفس
- کشیدگی درد به نواحی مانند: فک، گردن، شانهها، بازوها و …
- خستگی مفرط و ضعف
نارسایی قلب (Heart Failure)
نارسایی قلب به این معنا نیست که قلب از کار افتاده است؛ بلکه قلب دیگر توانایی کافی برای پمپاژ خون مورد نیاز بدن را ندارد.
این بیماری معمولاً در اثر فشار خون بالا، بیماری عروق کرونر، سکته قلبی یا بیماریهای دریچهای ایجاد میشود و در صورت عدم درمان میتواند به تدریج شدیدتر شود.
شایعترین علائم عبارتاند از:
- تنگی نفس هنگام فعالیت یا خواب
- ورم پاها و مچ پا
- افزایش وزن ناشی از تجمع مایعات
- احساس ضعف و بیحالی
- کاهش تحمل فعالیتهای روزمره
نارسایی قلب چیست؟
در ویدیو بالا، توضیحات دکتر علیرضا قربانی شریف در مورد نارسایی قلب را حتما مشاهده کنید.
در صورت نیاز به دریافت مشاوره و رزرو نوبت فرم زیر را پر نمایید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس حاصل فرمایند.
بیماری آریتمی قلبی از انواع بیماریهای قلبی
از دیگر انواع بیماریهای قلبی میتوان به اختلال در ریتم قلب و یا همان آریتمی قلبی اشاره نمود. این بیماری موجب اختلال حرکتی در قلب میشود. به طوری که قلب یا به صورت بسیار آهسته و با به صورت بسیار سریع میزند. به طور کلی تپش آن به صورت نامرتب است. بسیاری از افراد با این بیماری دست و پنجه نرم کردهاند.
- دلیل بروز: (این بیماری دارای انواع مختلفی است که با توجه به تخصص پزشکان در دستههای مختلفی قرار گرفتهاند. دسته بندی آنها بر اساس محل ایجاد، تغییرات ضربان و … صورت میپذیرد. برخی از آنها بدون علامت و برخی دیگر از علائم هشدار دهنده برخوردار هستند.)
همانطور که ذکر شد، این بیماری از انواع بیماری قلبی میتواند بدون علامت نیز باشد. اما از رایجترین علائم و نشانههای این بیماری، عبارتند از:
- تنگی نفس
- تجربهی حس بال بال زدن در قسمت قفسه سینه
- درد در ناحیه قفسه سینه
- تاکیکاردی (تپش قلب)
- برادیکاردی (کندی قلب)
- اضطراب
- سنکوپ و یا حالت غش
- سبکی سر
- خستگی و تعریق زیاد
بیشتر بخوانید: سندرم بروگادا (Brugada) چیست؟
| نوع بیماری | علت اصلی | مهمترین علائم | میزان فوریت مراجعه |
|---|---|---|---|
| بیماری عروق کرونر | گرفتگی رگهای قلب | درد قفسه سینه، تنگی نفس | بسیار بالا |
| نارسایی قلب | کاهش قدرت پمپاژ قلب | ورم پا، تنگی نفس | بالا |
| آریتمی | اختلال سیستم الکتریکی قلب | تپش قلب، غش | بسته به نوع |
| بیماری دریچهای | آسیب یا تنگی دریچهها | خستگی، تنگی نفس | متوسط تا بالا |
| کاردیومیوپاتی | بیماری عضله قلب | ضعف، تنگی نفس | بالا |
اگر درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب یا سابقه بیماری قلبی در خانواده دارید، بهتر است بررسیهای تخصصی را به تعویق نیندازید. دکتر قربانی شریف با بررسی دقیق وضعیت قلب، انجام معاینات تخصصی و درخواست آزمایشهای لازم، میتواند علت علائم شما را مشخص کرده و مناسبترین مسیر درمان را پیشنهاد دهد. تشخیص زودهنگام بسیاری از بیماریهای قلبی، از بروز عوارض جدی جلوگیری میکند.
بیماری دریچههای قلب
قلب دارای چهار دریچه است که وظیفه هدایت صحیح جریان خون را بر عهده دارند. اگر یکی از این دریچهها بهخوبی باز یا بسته نشود، جریان خون مختل میشود و قلب مجبور است با فشار بیشتری فعالیت کند.
بیماریهای دریچهای ممکن است بهصورت مادرزادی ایجاد شوند یا در اثر افزایش سن، تب روماتیسمی، عفونت یا رسوب کلسیم به وجود آیند.
علائم این بیماریها معمولاً شامل تنگی نفس، خستگی، سرگیجه، تپش قلب و تورم اندامها است. در برخی افراد نیز تا سالها هیچ علامتی وجود ندارد و بیماری تنها در معاینات پزشکی تشخیص داده میشود.
نقص مادرزادی قلب از انواع بیماری قلبی
از دیگر دسته بندیهای مهم در انواع بیماری قلبی، نقصهای مادرزادی قلبی هستند. نقصهای مادرزادی قلبی گاها با برخی از علائم و نشانههای کم، بروز میکنند. در بسیاری از موارد نیز از هیچ نشانهای برخوردار نیستند. این بیماری دارای انواع و زیر مجموعههای مختلفی است.
- انواع نقص مادرزادی قلب:
از جمله انواع این بیماری، میتوان به:
- دریچههای غیر طبیعی در قلب
- آترزیا
- نقایص در دیواره یا سپتال
- نقص دیواره بین دهلیزی
- نقص دیواره بین بطنی
- تترالوژی فالوت
- فقدان بطن
- تنگی دریچه آئورت
- جابجایی عروق بزرگ و …
علائم بیماری: (همانطور که ذکر شد، این بیماری با علائم بسیار کمی خودنمایی میکند. از علائم آن، میتوان به:
- سیانوز
- تنفسهای پی در پی و سریع
- رنگ متمایل به آبی پوست، ناخن و لبها
- وزن کم در هنگام تولد
- درد قفسه سینه
- گردش خون ضعیف
کاردیومیوپاتی اتساعی
از انواع بیماری قلبی میتوان به کاردیومیوپاتی اتساعی و یا همان گشاد شدن قلب اشاره کرد. در این بیماری، حفرههای قلب (بطن چپ) از اندازهی طبیعی گشادتر میشوند. در این صورت عضله قلب نازک و کشیده شده و در نتیجه قلب نمیتواند به درستی خون را پمپاژ کند. این عارضه سبب لخته شدن خون و نارسایی قلبی میشود. علائم این بیماری در سنین مختلف پدیدار میشود. این بیماری در بزرگسالان (بین 20 الی 60 سال) پدیدار خواهد شد.
- عوامل بسیار زیادی سبب گشاد شدن قلب خواهند شد. از جمله: (اختلالات تیروئیدی، ناهنجاریهای قلبی، مصرف داروها، دیابت، اعتیاد به الکل، سابقه خانوادگی، لوپوس و غیره) میتوانند در بروز این عارضه تاثیر گذار باشد.
از علائم این بیماری می توان به: (غش کردن، افزایش وزن، تپش قلب، تنگی نفس، سبکی سر، مرگ ناگهانی، خستگی، درد قفسه سینه و غیره) اشاره نمود.
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک
در بین انواع بیماری قلبی ارثی، میتوان به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک اشاره نمود. در این بیماری، عضلات قلب یه صورت غیر طبیعی، ضخیم میشوند. در این صورت انقباضات قلبی بسیار سخت خواهد شد. بنابراین قلب در پمپاژ خون و خونگیری با مشکل مواجه خواهد شد.
- این بیماری با علائم و نشانههای بسیار کمی خودنمایی میکند. اگر والدینی به این بیماری مبتلا باشند، احتمال ابتلای یکی از فرزندان آنها، 50 درصد خواهد بود.
علائم و نشانههای این بیماری، عبارتند از:
- درد قفسه سینه
- سوفل قلبی
- احساس تپش قلب
- سنکوپ
- خستگی
- تورم در پاها
- تنگی نفس (خصوصا در هنگام ورزش کردن)
بیماریهای التهابی قلب
همه بیماریهای قلبی به دلیل گرفتگی عروق ایجاد نمیشوند. گاهی التهاب بخشهای مختلف قلب، عملکرد طبیعی آن را مختل میکند. این بیماریها معمولاً در اثر عفونتهای ویروسی یا باکتریایی، بیماریهای خودایمنی یا برخی داروها ایجاد میشوند و در صورت تشخیص زودهنگام، قابل درمان هستند.
میوکاردیت (التهاب عضله قلب)
میوکاردیت به التهاب عضله قلب گفته میشود. این بیماری اغلب پس از عفونتهای ویروسی رخ میدهد و میتواند قدرت انقباض قلب را کاهش دهد. در برخی افراد علائم خفیف است، اما در موارد شدید ممکن است به نارسایی قلب یا آریتمی منجر شود.
علائم شایع شامل درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب، خستگی شدید و گاهی تب است. استراحت، درمان علت زمینهای و مصرف داروهای مناسب معمولاً بخش اصلی درمان را تشکیل میدهد.
پریکاردیت (التهاب پرده اطراف قلب)
پریکاردیت زمانی ایجاد میشود که پرده محافظ اطراف قلب دچار التهاب شود. درد این بیماری معمولاً تیز است و هنگام نفس عمیق یا دراز کشیدن شدت مییابد و با نشستن یا خم شدن به جلو کاهش پیدا میکند.
در بسیاری از بیماران علت بیماری ویروسی است، اما بیماریهای خودایمنی، نارسایی کلیه یا جراحی قلب نیز میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
اندوکاردیت (عفونت دریچههای قلب)
اندوکاردیت نوعی عفونت جدی در لایه داخلی قلب و دریچههای آن است که بیشتر در افرادی با بیماری دریچهای، دریچه مصنوعی یا نقص مادرزادی قلب دیده میشود.
این بیماری نیازمند درمان فوری با آنتیبیوتیک و در برخی موارد جراحی است، زیرا در صورت تأخیر میتواند باعث آسیب دائمی دریچههای قلب شود.
سکته قلبی؛ یکی از خطرناکترین انواع بیماری قلبی
سکته قلبی زمانی اتفاق میافتد که جریان خون یکی از عروق کرونر بهطور کامل قطع شود و بخشی از عضله قلب اکسیژن دریافت نکند. اگر درمان بهسرعت انجام نشود، سلولهای قلب آسیب دائمی خواهند دید.
بسیاری از افراد سکته قلبی را با ایست قلبی اشتباه میگیرند، در حالی که این دو بیماری متفاوت هستند. سکته قلبی ناشی از انسداد عروق است، اما ایست قلبی به توقف ناگهانی فعالیت الکتریکی قلب گفته میشود.
علائم هشداردهنده سکته قلبی عبارتاند از:
- درد یا فشار شدید در مرکز قفسه سینه
- انتشار درد به بازوی چپ، گردن، فک یا پشت
- تنگی نفس
- تعریق سرد
- تهوع یا استفراغ
- احساس ضعف یا سرگیجه
اگر این علائم بیش از چند دقیقه ادامه پیدا کنند، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.
پزشک چگونه انواع بیماری قلبی را تشخیص میدهد؟
تشخیص بیماری قلبی تنها بر اساس علائم انجام نمیشود. پزشک ابتدا شرح حال و معاینه دقیق انجام میدهد و سپس بر اساس شرایط بیمار، آزمایشها و تصویربرداریهای لازم را درخواست میکند.
رایجترین روشهای تشخیصی عبارتاند از:
- نوار قلب (ECG)
- اکوکاردیوگرافی
- تست ورزش
- هولتر ریتم قلب
- آزمایش خون
- سیتی آنژیوگرافی
- آنژیوگرافی قلب
- MRI قلب در موارد خاص
روشهای درمان انواع بیماری قلبی
درمان بیماریهای قلبی برای همه بیماران یکسان نیست و بر اساس نوع بیماری، شدت علائم، سن بیمار و وضعیت عمومی سلامت انتخاب میشود. هدف اصلی درمان، کنترل علائم، جلوگیری از پیشرفت بیماری و کاهش خطر عوارضی مانند سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلب است.
در بسیاری از بیماران، درمان با اصلاح سبک زندگی و مصرف دارو آغاز میشود. اگر بیماری پیشرفته باشد یا داروها نتوانند علائم را کنترل کنند، ممکن است پزشک روشهای مداخلهای یا جراحی را پیشنهاد دهد.
رایجترین روشهای درمان عبارتاند از:
- کنترل فشار خون، قند خون و کلسترول
- مصرف داروهای ضدپلاکت، رقیقکننده خون یا داروهای قلبی
- اصلاح رژیم غذایی و کاهش وزن
- افزایش فعالیت بدنی متناسب با شرایط بیمار
- ترک سیگار و سایر دخانیات
- آنژیوپلاستی و استنتگذاری برای باز کردن عروق کرونر
- جراحی بایپس عروق کرونر
- ترمیم یا تعویض دریچههای قلب
- کاشت باتری قلب (پیسمیکر) یا دستگاه ICD در برخی آریتمیها
- پیوند قلب در موارد بسیار پیشرفته نارسایی قلب
نکته مهم این است که هیچیک از این درمانها نباید بدون نظر متخصص قلب انتخاب شوند و خوددرمانی در بیماریهای قلبی میتواند خطرناک باشد.
اگر اخیراً دچار درد قفسه سینه، تپش قلب، تنگی نفس، سرگیجه یا خستگی غیرعادی شدهاید، بهتر است بررسی آن را به تعویق نیندازید. دکتر قربانی شریف با بهرهگیری از روشهای نوین تشخیص بیماریهای قلبی، وضعیت سلامت قلب شما را بهصورت دقیق ارزیابی کرده و مناسبترین برنامه درمانی را بر اساس شرایطتان ارائه میدهد. تشخیص زودهنگام میتواند از بسیاری از عوارض جدی و حتی تهدیدکننده زندگی پیشگیری کند.
جهت مشاوره و دریافت نوبت از دکتر علیرضا قربانی شریف اقدام کنید.