روش ابلیشن قلبی یکی از درمانهای نوین و کمتهاجمی برای رفع برخی انواع آریتمیهاست که به بیمار این امید را میدهد که بدون جراحی باز و مصرف مکرر داروهای خسته کننده، عملکرد الکتریکی قلب اصلاح شود. ابلیشن زمانی ارزشمند است که کیفیت زندگی بیمار تحتتاثیر آریتمی قرار گرفته باشد و روشهای سادهتر پاسخ کافی نداده باشند. در این مقاله بهصورت دقیق بررسی میکنیم که ابلیشن دقیقا چه زمانی پیشنهاد میشود؟ درمان آریتمی به روش ابلیشن چطور انجام می شود؟ چه آمادگیهایی لازم دارد؟ درصد موفقیت آن چقدر است؟ و چه انتظاراتی باید از آن داشت؟
چکیده اطلاعاتی درباره عمل ابلیشن
| موضوع | توضیح مختصر |
|---|---|
| مدت عمل | ۱–۳ ساعت |
| نوع بیحسی | عموما بیحسی موضعی |
| بستری | چند ساعت تا یک شب |
| مناسب برای | انواع خاصی از آریتمیهای دهلیزی و بطنی |
| درصد موفقیت | ۷۰–۹۵٪ بسته به نوع آریتمی |
| زمان بهبود | چند روز |
آریتمی قلبی چه وضعیتی است؟
آریتمی به وضعیتی گفته میشود که ضربان قلب به صورت نامنظم بزند. ضربانات ممکن است بسیار آهسته یا تندتر از حد طبیعی باشند. این مشکل به دو دسته تقسیم می شود:
- ضربان قلب تند یا تاکیکاردی که قلب بیشتر از ۱۰۰ بار در دقیقه ضربان داشته باشد.
- ضربان قلب آهسته یا برادیکاردی که قلب کمتر از ۶۰ بار در دقیقه ضربان داشته باشد.
آریتمیهای قلبی خطرناک، شایع نیستند، ولی در بعضی موارد نادری ممکن است باعث ایست قلبی شوند. توجه داشته باشید همه برادیکاردی ها یا تاکیکاردی ها به معنی بیماری قلبی نمی باشند، مثلا در هنگام ورزش ضربان قلب بیشتر میشود تا کل بدن و خود بافت قلب بتوانند اکسیژن کافی دریافت نمایند. علاوه بر این در هنگام خوابیدن و استراحت کردن، ضربان قلب افت میکند. آریتمی معمولا به صورت ناگهانی ایجاد و در برخی موارد به صورت پایدار باقی میماند. برای تشخیص نوع دقیق این اختلال به تست هایی مثل نوار قلب، هولتر ضربان قلب و اکوکاردیوگرافی احتیاج است.
منظور از ابلیشن چیست؟
در روش ابلیشن، سیم هایی انعطاف پذیر و نازک به اسم کاتتر از رگ های خونی به قلب منتقل میشوند. کاتترها همزمان عملکرد الکتریکی قلب را ثبت و منشا و محل ایجاد آریتمی را مشخص نموده و بعد از تشخیص با استفاده از کاتترمخصوصی امواجی که تولید گرما می کنند یا ایجاد فرکانس رادیویی و قسمت کوچکی از بافت قلب را که منشاء ایجاد ضربان سریع و نامنظم را میسوزانند. از بین بردن این بافت باعث بازگرداندن ریتم منظم به قلب می شود.
جریان الکتریکی طبیعی قلب از نقطهای در خود بافت قلب به نام گره دهلیزی یا پیش آهنگ در دهلیز راست و در محاظات ورید اجوف فوقانی شروع و در کل بافت قلب پخش شده و منجر به ضربان طبیعی قلب میشوند .برای نمونه انتقال سیگنال ها از این گره در کسانی که دچار آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی یا AF ۱ هستند کاملا معیوب است و به جای یک گره، نقاط متعددی در دهلیز چپ و گاهی دهلیزراست سیگنال الکتریکی تولید میکنند، به گونه ای که قسمتهای بالایی قلب شامل دهلیز راست و چپ به جای داشتن ضربان و انقباض موثر، لرزان می شوند.
برای بازگرداندن ریتم طبیعی قلبی این نقاط ضربان ساز باید از بقیه نواحی قلب جدا گردند تا توانایی انتقال سیگنال الکتریکی خود به سایر نواحی قلب را نداشته باشند. بعضی بیماران ممکن است پس از ابلیشن قلبی درگیر دوره بسیار کوتاهی از آریتمی یا ضربان قلب نامنظم شوند.
چه زمانی ابلیشن برای بیمار آریتمی پیشنهاد میشود؟
ابلیشن معمولا زمانی توصیه میشود که آریتمی باعث علائم قابلتوجه شده باشد یا درمان دارویی نتواند ضربان قلب را به حد قابل کنترل برگرداند. این روش بیشتر برای انواعی از آریتمی مانند فیبریلاسیون دهلیزی، تاکیکاردی فوقبطنی (SVT)، فلاتر دهلیزی یا برخی آریتمیهای بطنی کارایی دارد. در مواردی که آریتمی کیفیت زندگی بیمار را مختل کرده یا خطرات بالقوه ایجاد میکند، ابلیشن میتواند گزینه مؤثرتری باشد.
درمان آریتمی با روش ابلیشن
روش های زیادی برای درمان آریتمی وجود دارد. داروهای ضد آریتمی امواج الکتریکی قلب را تغییر می دهند. این داروها امکان دارد بتوانند از آغاز ریتم های سریع یا نامنظم خودداری کنند. یک نکته مهم که باید توجه داشته باشید این است که داروها نمی توانند کانون ایجاد کننده آریتمی را از بین ببرند و تنها می توانند این مشکل را تا حدودی کنترل نمایند.
در واقع نقاط تولید کننده ریتم نامنظم در دارودرمانی همچنان وجود دارند اما عملکرد آنها با دارو کنترل می شود. ابلیشن یک شیوه غیر جراحی است که قسمتی از قلب که تولید ضربانات غیر طبیعی می کند با امواج رادیویی ویژه تخریب و ریتم طبیعی را به قلب باز می گرداند.
🎥 روند درمان آریتمی قلبی از زبان دکتر علیرضا قربانی شریف:
ابلیشن چگونه انجام می شود؟
طول مدت عمل و روند بستری ابلیشن
طول انجام ابلیشن بسته به نوع آریتمی و پیچیدگی مسیرهای الکتریکی قلب متفاوت است و معمولا بین ۱ تا ۳ ساعت طول میکشد. این روش اغلب بدون بیهوشی عمومی انجام میشود و بیمار پس از چند ساعت استراحت در بیمارستان میتواند به منزل بازگردد. در برخی موارد پیچیدهتر، یک شب بستری بهمنظور پایش وضعیت ضروری است.
مزیت روش ابلیشن
مصرف داروهای ضد آریتمی ممکن است عوارض داشته باشد. همچنین این داروها درمان قطعی نیستند و باید به طور مرتب مصرف شوند. اما ابلیشن یک شیوه درمان کاملا بی خطر است که بیمار می تواند برای همیشه بهبود یابد.
آمادگیهای قبل از انجام ابلیشن
دکتر قربانی شریف در اینباره تاکید میکنند که آمادگی دقیق قبل از ابلیشن، شانس موفقیت درمان را بهطور قابل توجه افزایش میدهد. به همین دلیل پیش از انجام ابلیشن، بیمار باید تحت بررسیهای کلی نظیر موارد زیر قرار گیرد تا ایمنی و اثربخشی درمان تضمین شود.
- بررسی داروهای مصرفی و احتمال قطع موقت برخی داروها
- انجام تصویربرداری یا تستهای تشخیصی به تشخیص پزشک
- رعایت محدودیت غذایی کوتاهمدت پیش از عمل
- ارزیابی وضعیت قلب و ریتم آن
قبل از ابلیشن چه آزمایشاتی لازم است؟
آزمایشها بسته به نوع آریتمی متفاوت است و شامل موارد زیر میشود:
- تست نوار قلب (ECG)
- هولتر ۲۴ ساعته
- اکوکاردیوگرافی
- آزمایش خون
- آزمایشهای تکمیلی به تشخیص متخصص
ابلیشن چگونه انجام می شود؟
به طور معمول بیماران در همان روز ابلیشن بستری و صبح روز بعد ترخیص میشوند. آزمایش هایی مانند نوار قلب و آزمایش خون حتما باید انجام شود. آزمایش خون معمولا یک یا دو روز پیش از بستری شدن انجام میشود. متخصص شرح حالی کامل از مشکل حال حاضر شما، سابقه بیماریهای دیگر، سابقه جراحی و سابقه مصرف دارو از شما می گیرد و سپس شما را معاینه می کند.
↫ فیلم درمان ریتم قلب با روش ابلیشن:
درمان ریتم قلب با ابلیشن
پزشک متخصص در مورد هدف این روش و خطرات احتمالی ابلیشن به شما توضیح می دهد. این فرصت برای شما بسیار فوق العاده است زیرا شما می توانید تمام سوال های خود را از پزشک خود بپرسید. پس از تصمیم به انجام عمل ابلیشن توسط شما و پزشک، به اتاق عمل الکتروفیزیولوژی انتقال داده میشوید. پرستار به شما کمک می کند تا نواحی که قرار است کاتترها کار گذاشته شوند در صورت وجود مو تراشیده و استریل شود. در بیشتر بیماران از قسمت هایی مانند گردن ،شانه، بازو یا کشاله ران استفاده می شود. تمیز کردن و تراشیدن موهای این قسمت ها، گذاشتن کاتتر را آسان می کند و از بروز هر گونه عفونت جلوگیری می نماید.
قبل از کار گذاشتن کاتتر یک آنژیوکت و سرم به بازوی شما وصل خواهد شد، چون داروها باید به طورمستقیم به داخل رگ تزریق شوند. امکان دارد به شما آرام بخش داده شود تا احساس راحتی بیشتری داشته باشید. در اکثر موارد شما روز بعد از عمل مرخص و می توانید فعالیت های معمول را شروع کنید البته باید حتما تا بهبودی کامل مراقبت های بعد از ابلیشن را طبق دستوران پزشک رعایت کنید.
درصد موفقیت درمان آریتمی قلبی با ابلیشن چقدر است؟
درصد موفقیت ابلیشن بسته به نوع آریتمی متفاوت است و طبق مطالعات بینالمللی، در بسیاری از آریتمیها بین ۷۰ تا ۹۵ درصد گزارش شده است. این میزان در آریتمیهای سادهتر مانند SVT بالاتر و در آریتمیهای پیچیده مانند فیبریلاسیون دهلیزی متغیر است. پیگیریهای منظم پس از درمان نقش مهمی در تثبیت نتایج دارد.
ابلیشن یک درمان دائمی محسوب میشود؟
ابلیشن برای بسیاری از بیماران نتایج طولانیمدت و پایدار ایجاد میکند، اما ماندگار بودن درمان به نوع آریتمی، وضعیت الکتریکی قلب و عوامل فردی بستگی دارد. در بعضی بیماران ممکن است مسیرهای الکتریکی دوباره فعال شوند و نیاز به تکرار درمان وجود داشته باشد، درحالیکه در بسیاری دیگر نتیجه برای سالها پایدار باقی میماند. با این حال، تکیه بر ابلیشن بدون ارزیابی دقیق خطرناک است. تشخیص نوع آریتمی، ارزیابی شرایط قلب و تصمیمگیری درباره مناسببودن ابلیشن باید حتماً توسط متخصص آریتمی قلبی انجام شود تا انتخاب درمان ایمن و منطقی باشد.
مراقبتهای بعد از ابلیشن آریتمی قلبی
پس از ابلیشن، در حالت عادی بیمار ظرف چند روز به وضعیت طبیعی خود بازگشته و میتواند با رعایت مراقبت هایی که در ادامه لیست شده به فعالیت های عادی زندگی البته با فشار کم و استراحت کافی بپردازد.
- پیگیری مداوم وضعیت با نظر پزشک
- خودداری از فعالیتهای شدید برای مدت کوتاه
- توجه به محل ورود کاتتر
- گزارش هرگونه علامت غیر عادی به پزشک
این مراقبتها کمک میکنند که روند ترمیم و نتیجه درمان به بهترین شکل انجام شود.
ابلیشن میتواند جایگزین دارو درمانی شود؟
ابلیشن در بسیاری از بیماران میتواند مصرف داروهای ضد آریتمی را کاهش دهد و حتی در برخی افراد جایگزین مصرف طولانیمدت دارو شود؛ اما این تصمیم کاملا به نوع آریتمی، مدت زمان درگیری، ساختار قلب و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد. در آریتمیهایی مثل SVT و فلاتر دهلیزی، احتمال بینیازی از دارو پس از ابلیشن بیشتر است.
در مقابل، در برخی انواع آریتمی مانند فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است بیمار پس از ابلیشن همچنان نیاز به مصرف دارو برای پیشگیری از بازگشت آریتمی داشته باشد. در مجموع، ابلیشن همیشه جایگزین کامل دارو نیست اما میتواند بار دارویی را کاهش دهد و کیفیت زندگی را بهتر کند.
هزینه درمان آریتمی با روش ابلیشن
هزینه درمان آریتمی با روش ابلیشن به چند عامل اصلی از جمله نوع آریتمی، مدت زمان پروسیجر، نوع تجهیزات و سامانههای نقشهبرداری الکتریکی، میزان بستری و تجربه تیم پزشکی بستگی دارد. در مراکز پیشرفتهتر که از سیستمهای جدید تصویربرداری و نقشهبرداری سهبعدی استفاده میکنند، هزینه بالاتر است؛ اما در مقابل دقت درمان بیشتر و احتمال تکرار پروسیجر کمتر میشود.
در مقایسه با درمان دارویی طولانیمدت، ابلیشن اگرچه هزینه اولیه بیشتری دارد، اما بسیاری از بیماران با کاهش نیاز به مصرف طولانیمدت دارو، از نظر اقتصادی نیز در بلندمدت سود میبرند. همچنین برخی آریتمیها که با دارو کنترل نمیشوند، تنها با ابلیشن قابل کنترل هستند و این موضوع ارزش درمان را بالا میبرد.
ابلیشن میتواند پایان آریتمی شما باشد؟
ابلیشن یکی از موثرترین روشهای درمان آریتمی است و میتواند برای بسیاری از بیماران مسیرهای الکتریکی قلب را به تعادل طبیعی بازگرداند. این روش کمتهاجمی، در کنار کاهش وابستگی به دارو، امکان بهبود قابلتوجه کیفیت زندگی را فراهم میکند. با این حال، انتخاب ابلیشن باید حتماً پس از ارزیابی کامل توسط متخصص آریتمی قلبی صورت گیرد تا مناسبترین گزینه درمانی تعیین شود. همانطور که دکتر علیرضا قربانی شریف اشاره میکند: تشخیص دقیق اولین قدم برای رسیدن به یک درمان موفق است پس نسبت به آن بی تفاوت نباشید.